Stap naar kinderarts medisch veelal niet nodig

4
1179

Niets is wat het lijkt. Uit ongerustheid kloppen ouders voor een lichamelijke klacht bij hun baby veelvuldig aan bij consultatiebureau of kinderarts, vrijwel altijd gericht op de wens een medische oorzaak uit te sluiten. “In heel veel gevallen was die stap achteraf gezien niet noodzakelijk geweest”, laat kinderarts dr. Saskia Bakker weten. Het gesprek met ouders aangaan over de zorgen om hun kind is echter verre van eenvoudig. “Dit vereist van de zorgprofessional, naast een volledig lichamelijk onderzoek van de baby, een luisterend oor met aandacht voor de ouder-kindrelatie. Daarbij is ook kennis van de juiste  gespreksvoering van belang.”

Op 20 november verzorgt Saskia Bakker over dit onderwerp een deelsessie tijdens de 5e editie van ons Babycongres. Alle informatie over het programma staat op de website van Euregionaal Congresburo: klik hier 

Kinderartsen en consultatiebureaus hebben regelmatig te maken met ouders die een lichamelijke klacht bij hun baby vermoeden. Vaak ten onrechte, maar wel begrijpelijk. Om diverse redenen is de geboorte van een baby voor ouders en pasgeborenen immers niet zelden een ingrijpende, vaak stressvolle gebeurtenis. “Ouders hebben tijd nodig om te kunnen groeien in hun rol als vader of moeder. Dat vraagt vrijwel permanente beschikbaarheid van hen voor hun baby, wat een enorme opgave is. Het leren ‘lezen’ van  de signalen van de baby, het interpreteren ervan en erop reageren vraagt veel van ouders, met name bij aanhoudende stress en vermoeidheid.”

‘Slechts in ongeveer 5% van de gevallen is er daadwerkelijk
iets medisch met een baby aan de hand’

Vicieuze cirkel

Daar komt bij dat de baby moet leren zich aan te passen aan het leven buiten de baarmoeder. “Geleidelijk leert de baby signalen van zijn lichaam, zoals honger, slaap of de behoefte aan nabijheid van zijn ouders, te herkennen en te uiten. Hierdoor kan over en weer de onderlinge band tussen baby en ouders verder opgebouwd worden.” Saskia wijst erop dat veel van de vermoede lichamelijke klachten hun oorsprong vinden in de ouder-kindrelatie. “Wanneer dit proces tussen baby en ouders moeizaam verloopt en er bij ouders en baby stress blijft bestaan, kan er geen evenwicht komen in de ouder-kindrelatie”.

Op een gegeven moment wordt de aanhoudende stress ouders te veel. Ze raken uitgeput door slaapgebrek, zeker als hun baby veel onrust vertoont, veel huilt, niet te troosten is of slecht slaapt. “Dit zijn allemaal uitingen dat het ouders en kind samen niet meer lukt een stabiele situatie te bereiken. Hierdoor kan er een vicieuze cirkel ontstaan, waar ouders zonder hulp niet meer uitkomen”.

Kinderarts Saskia Bakker: “Wanneer het ouders alsmaar niet lukt hun kind te kalmeren, kan er een vicieuze cirkel ontstaan”

Vicieuze cirkel

Op een gegeven moment kan de oplopende druk omslaan in grote ongerustheid over de gezondheid van hun kindje. Saskia weet dit uit eigen ervaring: “Ouders zijn er dan van overtuigd geraakt dat er iets medisch aan de hand moet zijn. Plus dat daarvoor acuut handelen nodig is. Echter, slechts in minder dan 5% van de gevallen is dat zo. Hen meenemen op de weg naar een andere interpretatie van de klacht van hun kind is een grote uitdaging. Hiervoor de juiste woorden kunnen vinden is een van de manieren waarop ouders geholpen kunnen worden.” Van belang daarbij is om tegelijkertijd oog te hebben voor de interactie tussen ouders en baby. Saskia hoopt dat ook hier meer oog voor komt. “Laten we gezamenlijk vooral de eerste ‘1001 kritieke dagen’ van elk kind zo goed mogelijk te benutten om te kunnen komen tot een voor ieder mens optimale ontwikkeling en gezondheid als volwassene. Een goede ontwikkelingsbasis in de babytijd telt immers levenslang mee.”

Verdieping tijdens babycongres

Tijdens het Congres Vroegsignalering bij baby’s op 20 november verzorgt Saskia een deelsessie over omgaan met vermeend medische babyklachten. Zij zal dan vertellen over enkele do’s en dont’s en de meerwaarde van goede gesprekstechnieken bij het doorgronden van wat er met een baby aan de hand kan zijn. Hoe daarbij de juiste woorden te vinden, ook om de geuite klacht opnieuw te kunnen duiden, is onderdeel van deze lezing. Saskia licht dit mede toe aan de hand van ervaringen uit haar praktijk als kinderarts.

Programma van de 2019-editie van ons babycongres >>

------
Abonneer u op onze gratis digitale nieuwsbrief en u ontvangt wekelijks een overzicht van relevante ontwikkelingen rond vroeghulp- en -signalering

4 REACTIES

  1. Beste Saskia
    Zou de titel graag wat nuanceren. Ik denk dat juist op tijd de stap zetten naar het consultatiebureau heel erg nodig is! Het kan dan medisch niet nodig zijn, maar juist op het CB kunnen onze medewerkers dit zo vroeg mogelijk met ouders bespreken en uitleggen. Op ons CB (JGZ Kennemerland) is veel expertise m.b.t. IMH en wordt er altijd gekeken vanuit de ouder-kind relatie, hiermee kunnen we voorkomen dat ouders in een vicieuze cirkel belanden. Laten we juist streven dat ouders meer en eerder naar het consultatiebureau stappen met alle vragen die ze hebben en naar meer IMH expertise op het consultatiebureau!!
    Anja de Munck
    Manager Kwaliteit en Innovatie
    Jeugdgezondheidszorg Kennemerland

    • Beste Anja,
      Ouders komen helaas vaak pas in contact met het Consultatiebureau nadat ze een kindje hebben gekregen. Ik denk dat er voor bijvoorbeeld Centering Pregnancy een mogelijkheid is om ouders eerder op de hoogte te brengen van wat er bij ouderschap kan komen kijken. En ook sommige zorgprofessionals in bijvoorbeeld ziekenhuizen zouden best op een andere, meer realistischer manier tegen baby’s aan kunnen kijken.
      Ik start nog vaak elke zorg met ouders uitleggen dat een baby de eerste dagen best vaker dan elke 3 uur voeding kan willen. Ouders zetten steeds elke 3 uur na het voeden de wekker, om dan een uurtje te slapen, twee uur met een huilende baby wakker te zitten en dan een baby aan de borst te leggen, die 3 keer sabbelt en van pure vermoeidheid in slaap valt. ‘S morgens kun je die ouders opvegen en dan moet ik soms ook nog voorstellen dat ze gaan kolven en bijvoeden omdat het gewicht in de gevarenzone komt! Dit kan voorkomen worden door ouders een realistische kijk op baby’s te geven. Ook het lezen van lichaamstaal en het leren van reflex-taal van baby’s kan vooraf al opgepakt worden, als ouders dat willen.

  2. Eens dat er vaak geen medische oorzaak gevonden wordt. Maar hoe voorkomen we dat die 5% waar wel iets mee aan de hand is dat wij herkennen als medisch probleem de zorg krijgen die ze nodig hebben? Ik krijg de indruk dat ouders juist zo ongerust blijven omdat er niet gekeken wordt naar evt. medische aspecten. Daardoor kunnen ze het niet laten rusten. Het consultatiebureau en met name de consultatiebureau-arts kan daarin toch juist een cruciale rol spelen?

  3. Om te beginnen zou voor de meeste ouders meer kraamzorg in de vorm van couveuse nazorg gewenst zijn. Helaas vergoeden de meeste verzekeringen dit nauwelijks.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here