De basis van Kinder Focusing

Beide auteurs hebben jarenlange expertise opgebouwd in therapie- en begeleidingssessies met kinderen met de methodiek van Kinder Focusing. Deze benadering biedt een uitnodiging aan kinderen om stil te staan, te voelen en te ontdekken wat congruente, afgestemde en veilige aandacht kan doen. Om in contact te zijn met zichzelf en met anderen. Het is een zachte, diepgaande manier om kinderen te helpen luisteren naar wat er vanbinnen bij hen leeft.

Het boek presenteert een theoretisch deel en een uitgebreid scala aan praktijkgerichte oefeningen. In het theoretisch gedeelte komt de ontstaansgeschiedenis van deze benadering uitgebreid aan de orde. Focusing kent vier essentiële sleutelbegrippen:

  • Felt Sense (dat is een lichamelijke gewaarwording die een impliciete betekenis in zich draagt)
  • Carrying Forward Energy (iets dat vooruit wil en wat aanvoelt wat de best passende volgende stap is; zoals na inademing uitademing volgt)
  • Interaction First (de mens in interactie, met z’n omgeving, met de lucht, met de grond, met mensen om zich heen) en
  • Des-identificatie (gericht aandacht besteden aan de lichamelijke gewaarwording, om ‘erbij’ te zijn: “iets in mij is boos” i.p.v. ‘ik ben boos!’

Veilig contact en begeleiding

Er zijn vier belangrijke fasen van het focusproces: ruimte maken, contact maken, contact verdiepen en afronden. De theorie van deze fasen wordt in het boek duidelijk uitgelegd. Verder gaan de auteurs uitgebreid in op de noodzakelijke basisattitude van de begeleider en die is vooral gericht op veilige contactlegging met het kind, het tempo van het kind en de inbreng van het kind. Nuttige handvatten en voorwaarden om tot een veilige therapiesessie te komen.

Wat zijn focusingvaardigheden om het kind te ondersteunen in zijn innerlijke proces? Ook hierin geven de auteurs duidelijke informatie. Het gaat om ‘erbij zijn’, met vriendelijke aandacht opdat het kind zich kan richten op lichamelijke gewaarwordingen. En spiegelen: luisteren om het gevoel (Felt Sense) terug te kunnen geven, d.w.z. onder woorden brengen. Het gaat om een respectvolle en open begeleiding; om grenzen te stellen met begrip en erkenning. En zo zijn er nog een paar theoretische aspecten: een voorbeeld bieden van ‘symboliseren’ met behulp van creatieve expressie zoals tekenen, schilderen, kleien en spel, om de innerlijke beleving zichtbaar en voelbaar te maken; hoe ga je om met procesverstoorders, zoals verveling, ongeduldigheid, boosheid en druk; wat is de betekenis van de metafoor van de ‘cookie cutter’, de invloed van zelfkritiekprocessen, als blokkerende patronen die ontstaan zijn in de kindertijd en hoe voer je een succesvol Focusing-introductiegesprek? Goede tips en bruikbare handvatten!

Praktische oefeningen voor kinderen

Vervolgens gaan de auteurs over tot het praktische deel met 41 oefeningen over de eerdergenoemde thema’s: ‘ruimte maken’, ‘contact maken’, ‘contact verdiepen’ en ‘afronden’. Bijvoorbeeld over sensomotorische oefeningen: tast, horen, ruiken, kijken en proeven. Bij elke oefening staat een beschrijving van de doelgroep, het doel en het te gebruiken materiaal. Bij voorbeeld een oefening om een Felt Sense te verkennen via afbeeldingen. Naast een beschrijving van de activiteit en een instructie van de begeleider aan de focuser staan er voorbeeldvragen bij vermeld, zoals ‘Waar voel je iets in je lijf?’ of ‘Welke emotie voel je erbij?’ Het voert ter ver voor deze recensie meer oefeningen te beschrijven. Het is aanbevolen, als je met kinderen werkt, zelf deze oefeningen uit te voeren en te ervaren, wat dit kinderen te bieden heeft. Erg waardevol en toegankelijk voor kinderen. Een belangrijk hulpmiddel om kinderen in contact te brengen met hun innerlijke wereld. Daarin biedt Focusing veel mogelijkheden tot herstel van het emotionele leven en dus ook van hun sociaal functioneren.

Conclusie

Kortom: wie met kinderen werkt en zich wil verdiepen in de methodische aanpak van ‘Focusing met kinderen’ heeft met dit boek een schat aan behandelmogelijkheden, oefeningen en zorgvuldige taal als benadering in handen. Een betrokken en sensitieve benadering waar kinderen baat bij hebben. Zeer de moeite waard om je als zorg- en hulpverlener in te verdiepen. Van harte aanbevolen.

Veugelers, R. & H. Teeuw (2025) Focusing met kinderen – De kunst van communiceren in therapie en begeleiding – Den Haag: Acco Learn Uitg. – ISBN 978-94-9239-894-9 – 164 pp, €17,50.    

Recensie is geschreven door Bob de Raadt, boekenrecensent, auteur Vaderschapskennis, specialist vaderschap, contextueel hulpverlener, www.bobderaadt.nl

Vakblad Vroeg is er voor professionals die werken in de geboortezorg en met kinderen tot zeven jaar en hun ouders. Een abonnement kost slechts €30,- per jaar.

Ontdek ons Vroeg-magazine

Vakblad Vroeg is er voor professionals die werken in de geboortezorg en met kinderen tot zeven jaar en hun ouders. Sleutelwoorden zijn preventie, vroegtijdige onderkenning en vroeghulp. Ons kwartaalmagazine biedt achtergrond en verdieping. Een abonnement kost slechts € 30,- per jaar.

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Op de hoogte blijven van alle ontwikkelingen op het gebied van de geboortezorg en de zorg rond het jonge kind en zijn ouders? Schrijf je dan in voor onze tweewekelijkse nieuwsbrief.

"*" geeft vereiste velden aan