Prenataal huisbezoek kan valse start voorkomen

1
286

Al vóór de geboorte wordt de basis gelegd voor de groei, ontwikkeling en gezondheid van het kind op latere leeftijd. Daarom is prenatale zorg zo ontzettend belangrijk, met name aan kwetsbare zwangere vrouwen en gezinnen. Passende ondersteuning via prenataal huisbezoek kan ervoor zorgen dat  meer kinderen gezond en veilig opgroeien.

‘Goede prenatale zorg is belangrijk’, benadrukt prof. dr. Tessa Roseboom, hoogleraar Vroege ontwikkeling en gezondheid aan de Universiteit van Amsterdam (AMC-UvA) en auteur van het boek De eerste 1000 dagen. ‘Hoe beter de vroege ontwikkeling verloopt, hoe groter de kans dat het kind zijn of haar volledige potentie kan ontwikkelen.’

Prenatale zorg

Roseboom wijst erop dat allerlei omstandigheden kunnen maken dat een kind een ‘valse start’ maakt. ‘Bijvoorbeeld psychische of financiële problemen van de aanstaande ouders, stress door gebrek aan werk of een vaste woonplaats, verslavingsproblematiek of een klein sociaal netwerk. Een prenataal huisbezoek door de JGZ maakt het voor ouders mogelijk om al tijdens de zwangerschap ondersteuning te zoeken – en voor de JGZ om deze hulp te bieden.’

Om dit te bevorderen ligt er een wetsvoorstel voor dat per 1 juli 2021 de mogelijkheid biedt voor een prenataal huisbezoek voor kwetsbare gezinnen. Dit houdt in dat kwetsbare gezinnen tijdens de zwangerschap – op basis van een signaal van de geboortezorg – een huisbezoek aangeboden krijgen van de JGZ. Om te bepalen óf en zo ja, welke hulp of zorg nodig is in het gezin. Doordat de JGZ gezinnen eerder in beeld heeft, kan de JGZ effectiever zijn in de vroegsignalering vanaf de zwangerschap. Samenwerking tussen de geboortezorg en de JGZ is hierbij essentieel. Dit vergt van alle betrokkenen rondom de zwangere vrouw een gezamenlijk inzicht in onder meer wie een prenataal huisbezoek nodig heeft, hoe wordt samengewerkt en de manier waarop informatie wordt gedeeld.

Ondersteuningsmiddedelen

Om ouders te ondersteunen in hun ouderschap zijn er verschillende vormen van begeleiding en opvoedondersteuning mogelijk. Zo helpt het gespreksprotocol PreSPARK JGZ-professionals in het ondersteunen van ouders in hun nieuwe rol als opvoeders. En ondersteunt SamenStarten met bijbehorende app de JGZ-professional om het gesprek met ouders aan te gaan over lastige onderwerpen vanuit de behoefte van de ouder. De interventie Voorzorg ondersteunt en begeleidt kwetsbare jonge aanstaande moeders bij hun zwangerschap, verzorging en opvoeding van hun kind.

Publiekscampagne

Begin 2021 wordt door de JGZ, partners uit de geboortezorg en ouders een publiekscampagne gelanceerd die het vragen van steun aan zorgprofessionals door ouders in de zwangerschapsperiode helpt normaliseren en ouders zicht geeft op de mogelijkheden. Bekijk hier het projectenoverzicht ‘prenatale zorg’.

Hulp in een vroeg stadium

Samenwerking tussen verschillende partijen is cruciaal voor goede prenatale zorg. ‘De verloskundige kan door haar intensieve begeleiding in de zwangerschap problemen namelijk vroeg signaleren, maar kan problemen rondom huisvesting, verslaving of schulden bijvoorbeeld niet oplossen’, legt Tessa uit. ‘Een JGZ-professional staat vaak dichter bij de gemeente, waardoor hulp soms sneller geboden kan worden. Bovendien houdt de zorg van de verloskundige vlak na de bevalling op, terwijl de zorg van de JGZ dan juist begint. Het prenatale huisbezoek kan bijdragen aan een soepele overgang van verloskundige zorg naar het vertrouwde gezicht van de JGZ-professional met wie groei, ontwikkeling en opvoeding van het kind laagdrempelig kan worden besproken.’

Lees verder op zonmw.nl >>

 

 

------
Abonneer u op onze gratis digitale nieuwsbrief en u ontvangt wekelijks een overzicht van relevante ontwikkelingen rond vroeghulp- en -signalering

1 REACTIE

  1. Prenatale zorg. Heel belangrijk om al tijdens de zwangerschap te kijken welke zorg nodig is. Goed om het steunvragen voor aanstaande ouders te normaliseren. En goed dat de JGZ-professional lastige onderwerpen kan bespreken. Tessa Roseboom geeft ook aan dat de verloskundige, die intensieve begeleiding biedt, niet alles kan oplossen en samenwerking belangrijk is. Als voorbeeld worden problemen rondom huisvesting, verslaving of schulden genoemd.

    Wat mij hier WEER opvalt is dat er, behalve misschien verslaving (KOV), niet uitgebreider ook andere GGZ-problemen worden aangegeven (KOPP). Te zeer wordt bij zwangerschap eenzijdig naar fysieke medische problemen gekeken, ook verslaving heeft fysiek gevolgen voor de foetus: zijn er na de geboorte bij de baby ontwenningsverschijnselen?
    Te weinig worden mentale problemen naar voren gebracht. Verslaving kan een gevolg zijn van psychische problemen en traumatische jeugdervaringen. En juist tijdens de zwangerschap kunnen die psychische problemen al ernstige gevolgen hebben voor de ouder/kind-relatie. En kansrijk opgroeien begint bij de ouder/kind-relatie. Heel belangrijk is waar Marilène de Zeeuw in een andere bijdrage in deze ‘Vroeg’-nieuwsbrief de aandacht op vestigt: stel de vraag of de aanstaande ouders weleens ruzie hebben en geweld in hun relatie hebben meegemaakt! Daar moet je wel voor toegerust zijn en de antwoorden kunnen verdragen, geeft zij aan.
    Er is veel onderzoek gedaan m.b.t. kwetsbare zwangeren waar psychische problemen bij aanstaande ouders een rol spelen. Early life stress, ouders die zelf uit huis zijn geplaatst en geen goede ouderschapsvoorbeelden hebben gehad. Veel ouders met psychische problemen missen een sociaal netwerk.

    Al tijdens de zwangerschap zou méér aandacht voor hulp bij mentale problemen moeten zijn. De JGZ hoeft dat niet alleen op te lossen. Naast samenwerking met het Sociaal team (de gemeente, wijkgericht werken) is samenwerking met IMH-specialisten en met de GGZ-volwassenenzorg noodzakelijk. Hetzelfde geldt voor de GGZ volwassenenzorg, die meer een beroep kan doen op de JGZ, als een cliënt zwanger is. IMH-specialisten weten de JGZ goed te bereiken. Ik pleit nú voor een brug tussen JGZ en GGZ volwassenenzorg, opdat zij nauwer met elkaar gaan samenwerken en beiden deel uitmaken van overleg rondom ouder en kind al tijdens de zwangerschap en ook na de geboorte.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here