Eveline Euser: “Trauma zet hypotheek op ontwikkeling jonge kind”

3
3696
nare ervaringen

Trauma bij baby’s en peuters beïnvloedt het vermogen om met emoties om te gaan en om zintuiglijke prikkels te verwerken”, vertelt dr. Eveline Euser. “Dat zet een hypotheek op de ontwikkeling.” Zij benadrukt hoe belangrijk het is om al in een vroeg stadium bij te sturen. “Dat biedt het meeste perspectief om de schade te verminderen.”

Vroegtijdig herkennen van  traumatisering bij jonge kinderen is van groot belang, maar niet altijd gemakkelijk. “Belangrijk probleem is dat trauma bij baby’s en peuters vaak niet onder die noemer bij hulpverleners binnenkomt”, vertelt Eveline Euser. “Trauma kan namelijk leiden tot een scala aan klachten. Vaak scharen we die onder problemen met huilen, slapen, eten en gedrag. Het is belangrijk dat professionals zich realiseren dat hierin verbanden kunnen liggen.” Ander aandachtspunt is dat een jong kind traumatisering zelf nog niet kan verwoorden. “In die zin is het de verantwoordelijkheid van ons als professionals om verbanden te onderzoeken, te bevragen en te verwoorden.”

Eveline Euser:
Eveline Euser: “Mijn hartenwens is het doorbreken van de overdracht van generatie op generatie van chronische vormen van trauma”

Pijnlijk

Een onderbelicht aspect is dat traumatisering bij jonge kinderen een heel grote invloed op hun ontwikkeling kan hebben. “Daar zijn we ons als maatschappij veel te weinig van bewust, ook omdat het zo pijnlijk is om te beseffen dat jonge kinderen heel nare dingen kunnen meemaken.” Euser wijst erop dat uit onderzoek blijkt dat een onbehandelde posttraumatische stressstoornis bij jonge kinderen, anders dan gehoopt en gedacht, niet vanzelf met de tijd overgaat. “Trauma zet een hypotheek op de ontwikkeling.”

Typen trauma’s

Voor de hulpverlener is het van belang om onderscheid te maken tussen verschillende typen trauma’s. “Trauma kan een eenmalige oorzaak hebben, bijvoorbeeld na een auto-ongeluk. Daarnaast is er chronisch trauma, wat langer duurt en complex kan zijn. We spreken in dit verband ook wel van gehechtheidstrauma, omdat het vaak sterk is verweven met de ouder-kindrelatie. Vaak heeft deze vorm van trauma te maken met eigen onveilige jeugdervaringen van de ouder, die ongewild worden doorgegeven. Een andere veelvoorkomende oorzaak is huiselijk geweld. Dit is bij jonge kinderen zelfs de sterkste voorspeller van een posttraumatische stressstoornis.”

‘Stel bij chronisch trauma de vraag: in hoeverre is het vermogen
van ouders om kindsignalen af te lezen geschaad?’

Ouder-kindrelatie

Euser adviseert zorgprofessionals om bij chronisch trauma altijd na te gaan of er sprake kan zijn van een relationele posttraumatische stress. “Denk dus niet vanuit het jonge kind individueel, maar vanuit de ouder-kindrelatie. Stel jezelf bij een casus altijd de vraag in hoeverre het vermogen van de ouder is geschaad om de signalen van het kind af te lezen. Dat vermogen van de ouders is namelijk niet alleen van belang bij het bepalen van de interventievorm, maar ook om vast te stellen in hoeverre de ouder beschikbaar kan zijn om het kind te laten herstellen. Mogelijk heeft de ouder daar bijvoorbeeld eerst nog een eigen behandeling of parallel hulp bij nodig.” In dit verband is het verstandig om ouder-kindrelaties goed te observeren, het liefst op video. “Maak bij voorkeur gebruik van gestandaardiseerde obervatie-instrumenten. Dat helpt om woorden te geven aan sterke en zwakke kanten in de ouder-kindrelatie.”

Patronen

Tijdens het Congres Vroegsignalering en Vroeghulp op 21 februari 2018 verzorgt Eveline Euser een workshop over trauma bij zeer jonge kinderen en de effecten op de ouder-kindrelatie. “Ik ga dan dieper in op de invloed van trauma op de ontwikkeling van een baby of peuter. Welke patronen in de ouder-kindrelatie moeten je als hulpverlener alert maken? En omdat het een workshop is, gaan we uiteraard daadwerkelijk de informatie toepassen op een voorbeeld van een getraumatiseerde ouder-kindinteractie. Er is ook volop gelegenheid voor het inbrengen van eigen ervaringen uit de praktijk.” Haar hartenwens is dat de overdracht van generatie op generatie van chronische vormen van trauma wordt doorbroken. “Dat is iets wat mij diep motiveert als ik bezig ben met dit thema.”

Doe mee aan 4e editie Congres  Vroegsignalering en Vroeghulp!

Vroeg erbij zijn is dé manier om de gevolgen van fysieke, psychische of sociale problemen bij de ontwikkeling van een jong kind tijdig in te dammen. Voor de vierde keer op rij biedt het Congres Vroegsignalering en Vroeghulp concrete handvatten om alert te reageren op de hulpvraag van ouders en kind.  Naast de workshop van Eveline Euser zijn er maar liefst vijf andere workshops. De dag begint plenair met lezingen van prof.dr. Bram Orobio de Castro, dr. Iris Servatius-Oosterling en drs. Jolanda Schieving.

Ga naar de website van Euregionaal Congresburo voor meer informatie over de invalshoeken van de lezingen en de workshops. Voor direct aanmelden, klik hier.

P.S. Abonnees van Vakblad Vroeg nemen deel tegen aantrekkelijke korting! Meer weten? Klik hier.

------
Abonneer u op onze gratis digitale nieuwsbrief en u ontvangt wekelijks een overzicht van relevante ontwikkelingen rond vroeghulp- en -signalering

3 REACTIES

  1. Het belang van hechting voor evenwichtig en gezond groot worden zal en wil ik als jeugdarts niet ontkennen, maar kan Dr Euser haar stellige uitlatingen over hechting in relatie tot baby-trauma, chronisch trauma en getraumatiseerde ouder-kind-interacties ook onderbouwen?
    Ik kom (bijna) geen jeugdhulpverlener meer tegen die bij welk kindprobleem dan ook niet onmiddellijk begint over hechtingsstoornissen. ( poepproblemen, allergieen, slaaptekort, aandachtsstoornissen). 10 jaar geleden was alles PDD.

    Het is mij iets te makkelijk, en het kan ouders een onnodig schuldgevoel bezorgen.

    • Ken je het werk van Anda en Felitti in relatie tot ACEs, René? Adverse Childhood Experiences (kernbegrippen: abuse, neglect en household dysfunction) zijn, zo stelt Nadine Burke Harris in de film ‘Resilience’, in veel gevallen een betere voorspeller van pathologie op latere leeftijd dan wat ook. Hier kun je meer informatie vinden: http://www.aceinterface.com/Robert_Anda.html . Als we psychoneuroendocrinologisch kijken naar de ontwikkeling van een kind, mag dit allemaal ook helemaal niet zo verwonderlijk heten, eigenlijk… Het is prachtig, dat de grote impact van hoe er in de vroege fase voor kinderen wordt gezorgd, eindelijk, eindelijk meer aandacht krijgt!

  2. Als babytherapeut vanuit de pre- en perinatale psychologie wil ik de overweldigende ervaringen tijdens zwangerschap en geboorte onder de aandacht brengen in aansluiting op dit artikel. Als deze overweldigende ervaringen (en dat is een ervaring al gauw als je zo klein bent) niet tot verwerking kunnen komen omdat de signalen die de baby geeft gemist worden door ouders maar ook door proffesionals, ontstaat er trauma. Trauma zorgt voor een te hoge stress programmering waardoor bij het minste of geringste al stress wordt ervaren. De baby is dan moeilijk of niet bereikbaar en zo ontstaat er al gauw een negatieve vicieuze cirkel. Veilig kunnen voelen is dan ver weg. Ik sta open voor contact met Eveline Euser.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here